Sinds de ontdekking van het opgewerkte water lopen de gemoederen hoog op in Zoeterwoude. Is dit zomaar een vondst? Of zijn we gestuit op iets wat al generaties lang verborgen bleef?
Winy van der Geest weet ons meer te vertellen als dochter van voormalig kroegeigenaar van De Meester. Bij haar was altijd al bekend dat bepaalde mensen in Zoeterwoude toegang hadden tot speciaal bronwater. Vroeger werd er bier gebrouwen met water waarvan men de eigenschappen nooit hardop benoemde. Alleen wie erbij hoorde, wist ervan.
Of we met de vondst van deze bron te maken hebben met hetzelfde soort water is nog maar de vraag. In de opdracht van deze week nemen we je mee in de geschiedenis van de Tapperijen en een goed bewaard kroegverhaal.
Er was eens een tijd dat Zoeterwoude niet sliep, maar schuimde. Het dorp kende meer tapperijen dan kerken.
Het was een gure herfstavond in 1825, de wind kwam laag over het land en droeg de geur van natte klei en gerst met zich mee. Op die onbezonnen avond begon de ronde van een man die later alleen nog bekend zou staan als de Tapper met Twee Tongen.
Aan het begin van de avond viel het allemaal nog wel mee. Zoals dat vaak gaat op een avond in de kroeg. Van één biertje ga je naar een tweede en voor je het weet raak je de tel kwijt en dronk je al drie keer de allerlaatste.
Bij Tapperij De Gekroonde Muskadel stond hij nog rechtop, sprak hij helder en tikte hij met zijn wijsvinger op de toog om zijn punt kracht bij te zetten. Hij vertelde daar dat bier eigenlijk een vorm van vloeibare vriendschap was. Een paar mannen knikten instemmend. Want wat hij zei was nou eenmaal waar. Zonder het bestaan van bier en tapperijen zouden de mannen iedere avond alleen thuis zitten met een zeurende vrouw. Hier werden volgens hen zaken besproken die er echt toe deden…
De Gekroonde Muskadel, Weipoort, waarvan de waard Jan Ariesz. al in 1772 een tapvergunning kreeg
In Café Oyendijk werden de verhalen al wat sterker. Daar hield hij een betoog over de Rijn die volgens hem “niet stroomde, maar danste”. Hij tekende kronkelende lijnen op tafel met gemorst bier en noemde dat “hydrologische poëzie”. Zijn mede kroeggangers moesten lachen en applaudisseerden luidruchtig.
Café Oyendijk, Zoeterwoude Rijndijk
Pas in Café Rijnegom begon het echt te schuiven. Hier beweerde hij dat bier beter smaakt wanneer men het drinkt met het linkeroog gesloten. Hij demonstreerde dit drie maal, waarbij hij twee keer misgreep en eenmaal het schuim van een ander proefde. Dit werd hem niet in dank afgenomen en nog voor hij een vierde poging wilde wagen werd hij uit de kroeg gezet. De waard van café Rijnegom vond dat hij genoeg had gehad.
Café Rijnegom, Zoeterwoude Rijndijk
Maar de Tapper met Twee Tongen was het daar niet mee eens. Zijn dorst was nog niet voldoende gelest en bovendien was hij nog niet eens bij zijn drie favoriete Tapperijen geweest.
En zo geschiedde. Hij besloot huiswaarts te keren via zijn drie vaste haltes:
Eerst De Drie Klavers waar hij probeerde een rekensom uit te leggen die begon bij bier en eindigde bij de eeuwigheid. Maar alles daartussenin was zelfs voor een wiskundige niet te begrijpen.
Daarna De Meester waar hij een kaartspel verloor van iemand die volgens hem “met vier handen speelde”. Hij verzandde in een niet verstaanbare klaagzang over valsspelerij en besloot zijn geluk elders te zoeken.
En tenslotte De Vriendschap. Met één hand op de toog en één oog halfgesloten begon hij aan wat zijn grootste betoog had moeten worden. Hij verklaarde plechtig dat het dorp “leefde als een gistend vat. Vol beweging, vol belofte en oneindig…” Hij zocht naar woorden maar wat eruit kwam, was een stroom klanken alsof zijn woorden over elkaar heen rolden.
Helaas… De avond liep op zijn einde en ook de Tapper zelf besloot dat het genoeg was geweest, rollend vond hij zijn weg naar huis. Gehoord maar onbegrepen.
Nadat de Tapper met de Twee Tongen De Vriendschap had verlaten sprak de waard:
“Een man met te veel bier op spreekt zelden onzin... Wie niet schrikt van wat dubbel klinkt vindt een boodschap zo helder als het mooiste gerstenat”
<aside> 👉
Opdracht
Achterhaal wat het laatste woord was wat de Tapper met de Twee Tongen sprak in café De Vriendschap.
Op de zolders van een aantal Zoeterwoudenaren zijn er bierviltjes en een oude menukaart gevonden van de vroegere tapperijen. Geërfd van hun grootouders, stamgasten die deze bewuste avond in de tapperijen aanwezig waren. Deze items kunnen ons misschien helpen om de dronkenmanstaal van de Tapper met Twee Tongen te ontcijferen? Hieronder vind je drie puzzels die samen naar de oplossing leiden.
Puzzel 1
Het eerste wat we vonden was een oude menukaart van De Drie Klavers. Het lijkt erop dat er in 1825 een eigen munteenheid werd gebruikt in de tapperijen. Kan jij de waarde achterhalen van deze munt? Wat is de eerste letter van het duurste biertje? Misschien was dat wel wat de tapper probeerde uit te rekenen die avond.
Puzzel 2
Ergens anders op een zolder in Zoeterwoude vonden we een bierviltje met een warrige complottheorie over wie er die bewuste avond valsspeelde in De Meester. Met welke letter begint de naam van deze schavuit?
Puzzel 3
Ga langs de laatste 3 haltes van de Tapper met de Twee Tongen en wie weet vind je nog wat meer verloren bierviltjes…Kan jij ontdekken of er tussen al dat geschuim toch nog iets zinnigs werd gezegd? En denk daarbij aan wat de waard van de Vriendschap zei:
“Een man met te veel bier op spreekt zelden onzin... Wie niet schrikt van wat dubbel klinkt vindt een boodschap zo helder als het mooiste gerstenat."
Oplossing
Als je alle oplossingen combineert, wat is dan het woord waar de Tapper met de Twee Tongen zijn verhaal mee af wilde sluiten?
Heb je de oplossing? Mail dan naar [email protected] Heb je extra een hint nodig? Mail dan ook gerust!
</aside>